Στις 15 Ιανουαρίου 2026, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) εξέδωσε την οριστική του απόφαση στην υπόθεση Biliński κατά Πολωνίας (αριθ. αίτησης 13278/20), η οποία αφορά θεμελιώδη ζητήματα της δικαστικής ανεξαρτησίας και του δικαιώματος πρόσβασης σε δικαστήριο.
Το Ιστορικό
Ο προσφεύγων, Krzysztof Biliński, είναι δικαστής στην Πολωνία. Η υπόθεση αφορούσε στην αναγκαστική μετάθεσή του, το 2018, από το Ποινικό Τμήμα στο Τμήμα Οικογενειακού Δικαίου και Ανηλίκων του Περιφερειακού Δικαστηρίου της Βαρσοβίας-Πράγας. Η μετάθεση έγινε παρά τη θέλησή του και χωρίς να του δοθεί η δυνατότητα να προσβάλει δικαστικά την απόφαση αυτή.
Ο Biliński προσέφυγε στο ΕΔΔΑ επικαλούμενος το Άρθρο 6 § 1 της ΕΣΔΑ (δικαίωμα σε δίκαιη δίκη / πρόσβαση σε δικαστήριο), υποστηρίζοντας ότι η έλλειψη δικαστικού ελέγχου επί της απόφασης μετάθεσής του παραβίασε τα δικαιώματά του.
Η Απόφαση του Δικαστηρίου
Το ΕΔΔΑ έκρινε ομόφωνα ότι υπήρξε παραβίαση του Άρθρου 6 § 1. Τα κύρια σημεία του σκεπτικού είναι:
👉Διεύρυνση της προστασίας των δικαστών: Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι η προστασία των δικαστών έναντι αυθαίρετων μεταθέσεων δεν περιορίζεται μόνο στη μετακίνηση από ένα δικαστήριο σε ένα άλλο (γεωγραφική μετάθεση), αλλά ισχύει και για τις μεταθέσεις μεταξύ τμημάτων του ίδιου δικαστηρίου, ιδιαίτερα όταν αυτά αφορούν εντελώς διαφορετικά νομικά αντικείμενα (π.χ. από το Ποινικό στο Οικογενειακό Δίκαιο).
👉Δικαίωμα Πρόσβασης σε Δικαστήριο: Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε ότι η απόφαση για τη μετάθεση του δικαστή δεν υποβλήθηκε σε έλεγχο από όργανο που ασκεί δικαστικά καθήκοντα ή από τακτικό δικαστήριο. Αυτή η έλλειψη έννομης προστασίας έπληξε τον πυρήνα του δικαιώματος του αιτούντος για πρόσβαση σε δικαστήριο.
👉Πλαίσιο Κράτους Δικαίου: Η απόφαση αυτή εντάσσεται στη σειρά των αποφάσεων του ΕΔΔΑ που αφορούν την αναδιοργάνωση του δικαστικού συστήματος στην Πολωνία, τονίζοντας ότι οι διοικητικές αποφάσεις που επηρεάζουν τη σταδιοδρομία των δικαστών πρέπει να συνοδεύονται από επαρκείς δικαστικές εγγυήσεις για την αποτροπή αυθαιρεσιών.
👉Τελικά, το Δικαστήριο έκρινε ότι η Πολωνία έπρεπε να καταβάλει στον προσφεύγοντα δικαστή 20.000 ευρώ για ηθική βλάβη και 6.000 ευρώ για δικαστικά έξοδα και δαπάνες.
Σχόλια