Αρμόδιο δικαστήριο σε περίπτωση σύμβασης εσωτερικής αεροπορικής μεταφοράς, συναφθείσας μέσω διαδικτύου (ΔΕΕ)

Η αγορά αεροπορικού εισιτηρίου μέσω διαδικτύου δεν συνεπάγεται ότι τα δικαστήρια του τόπου κατοικίας του επιβάτη έχουν δικαιοδοσία να εκδικάσουν αγωγή αποζημίωσης σε περίπτωση απώλειας αποσκευών (Απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ στην υπόθεση C-876/24 Vueling Airlines 17.9.2026)

Μία επιβάτης αγόρασε από το σπίτι της στη Fuenlabrada (Μαδρίτη), μέσω ανεξάρτητης πλατφόρμας διαδικτυακών πωλήσεων, αεροπορικό εισιτήριο για την πτήση Μαδρίτη (Ισπανία) – Βαρκελώνη (Ισπανία) της αεροπορικής εταιρίας Vueling Airlines (η οποία εδρεύει στη Βαρκελώνη). 

Στο αεροδρόμιο της Μαδρίτης η επιβάτης αγόρασε πρόσθετη υπηρεσία μεταφοράς των αποσκευών της. Οι αποσκευές αυτές στη συνέχεια χάθηκαν.  Η επιβάτης άσκησε ενώπιον δικαστηρίου της Fuenlabrada αγωγή αποζημίωσης για την απώλεια των αποσκευών της. 

Το ισπανικό δικαστήριο, έχοντας αμφιβολίες σχετικά με την ερμηνεία της Σύμβασης του Μόντρεαλ [1], η οποία περιλαμβάνει κανόνες περί δικαιοδοσίας για την εκδίκαση αγωγών αποζημίωσης κατά των μεταφορέων στο πλαίσιο διεθνούς αεροπορικής μεταφοράς [2], αποφάσισε να απευθυνθεί στο Δικαστήριο.  

Το ισπανικό δικαστήριο ερωτά καταρχάς εάν η Σύμβαση του Μόντρεαλ έχει εφαρμογή εν προκειμένω, δεδομένου ότι η απώλεια των αποσκευών επήλθε στο πλαίσιο αεροπορικής μεταφοράς μεταξύ αεροδρομίων στο εσωτερικό ενός και μόνον κράτους μέλους.  

Το Δικαστήριο απαντά ότι, μετά την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της Σύμβασης του Μόντρεαλ με τον κανονισμό για  την ευθύνη των αερομεταφορέων όσον αφορά την αεροπορική μεταφορά επιβατών και των αποσκευών τους [3], η σύμβαση ρυθμίζει τον καθορισμό των δικαστηρίων που είναι κατά τόπον αρμόδια για την εκδίκαση αγωγής αποζημίωσης την οποίαν ασκεί, σε περίπτωση απώλειας αποσκευών στο πλαίσιο αεροπορικής μεταφοράς μεταξύ δύο αερολιμένων στο εσωτερικό ενός και μόνον κράτους μέλους, πρόσωπο που κατοικεί στο κράτος μέλος αυτό κατά ενωσιακού αερομεταφορέα που εδρεύει στο ίδιο κράτος μέλος.  

Περαιτέρω, το ισπανικό δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί εάν το ίδιο έχει δικαιοδοσία ως δικαστήριο του τόπου όπου ο μεταφορέας έχει εγκατάσταση μέσω της οποίας συνήφθη η σύμβαση αεροπορικής μεταφοράς. Τούτο προϋποθέτει να γίνει δεκτό ότι, σε περίπτωση που η σύμβαση έχει συναφθεί μέσω διαδικτύου, ο τόπος αυτός μπορεί να είναι ο τόπος της κύριας και μόνιμης κατοικίας του επιβάτη. 

Το Δικαστήριο αποφαίνεται ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, το δικαστήριο του τόπου της κύριας και μόνιμης κατοικίας του επιβάτη δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει δικαιοδοσία ως δικαστήριο του τόπου όπου ο μεταφορέας έχει εγκατάσταση μέσω της οποίας συνήφθη η σύμβαση αεροπορικής μεταφοράς και δεν μπορεί, συνεπώς, να είναι, επ’ αυτής της βάσεως δικαιοδοσίας, αρμόδιο να εκδικάσει αγωγή αποζημίωσης σε περίπτωση απώλειας αποσκευών [4].  

Τέλος, το ισπανικό δικαστήριο ερωτά εάν, προκειμένου στην ως άνω περίπτωση να προσδιοριστεί το κατά τόπον αρμόδιο δικαστήριο, απαιτείται να γίνει διάκριση μεταξύ κύριας παροχής, ήτοι της μεταφοράς του επιβάτη, και παρεπόμενης παροχής, ήτοι της μεταφοράς των αποσκευών, σε περίπτωση που η προκληθείσα ζημία αφορά ειδικώς την παρεπόμενη παροχή και η σύμβαση μεταφοράς των αποσκευών έχει συναφθεί σε άλλον τόπο απ’ ό,τι η σύμβαση μεταφοράς του επιβάτη.  

Το Δικαστήριο κρίνει ότι, επειδή η μεταφορά των αποσκευών αποτελεί παρεπόμενη υπηρεσία,  η σύμβαση που λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του αρμοδίου δικαστηρίου είναι η σύμβαση αεροπορικής μεταφοράς του επιβάτη. (πηγη curia.europa.eu/photo pixabay.com)

___________

1 Σύμβαση για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων στις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές, η οποία συνήφθη στο Μόντρεαλ στις 28 Μαΐου1999, υπογράφηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα στις 9 Δεκεμβρίου 1999 και εγκρίθηκε εξ ονόματός της με την απόφαση 2001/539/ΕΚ του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2001. 

2 Κατά το άρθρο 33, παράγραφος 1, της Σύμβασης του Μόντρεαλ, η αγωγή αποζημίωσης ασκείται, κατ’ επιλογήν του ενάγοντος, στην επικράτεια ενός των συμβαλλομένων κρατών είτε ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου κατοικίας του μεταφορέα ή του κύριου τόπου των δραστηριοτήτων του ή του τόπου που έχει εγκατάσταση, μέσω των οποίων συνήφθη η σύμβαση, είτε ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου προορισμού. Η σύμβαση προβλέπει ειδικούς κανόνες για την περίπτωση ζημίας που προκύπτει από τον θάνατο ή τον τραυματισμό επιβάτη. 

3 Κανονισμός (ΕΚ) 2027/97 του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 1997, για την ευθύνη των αερομεταφορέων όσον αφορά την αεροπορική μεταφορά επιβατών και των αποσκευών τους. Προκειμένου να τεθούν σε εφαρμογή οι σχετικές διατάξεις της Σύμβασης του Μόντρεαλ για την αεροπορική μεταφορά επιβατών και των αποσκευών τους και να επεκταθεί η εφαρμογή τους και στις αεροπορικές μεταφορές που πραγματοποιούνται εντός ενός και μόνον κράτους μέλους, ο κανονισμός αυτός τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 889/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Μαΐου 2002, για την τροποποίηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 2027/97 του Συμβουλίου για την ευθύνη του αερομεταφορέα σε περίπτωση ατυχήματος. Ο κανονισμός 889/2002 αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ενιαίου συνόλου κανόνων για την ευθύνη των αερομεταφορέων.  

4 Το Δικαστήριο τονίζει, μεταξύ άλλων, ότι θα αντέβαινε στον σκοπό περί εξισορροπήσεως των συμφερόντων των καταναλωτών και των αερομεταφορέων, καθώς και στην ανάγκη διασφάλισης μεγαλύτερης προβλεψιμότητας και ασφάλειας δικαίου το να γίνει δεκτό ότι, λόγω της διαδικτυακής πώλησης των υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών, οι αερομεταφορείς οφείλουν να αποδέχονται τον κίνδυνο να εναχθούν οπουδήποτε στον κόσμο είναι διαθέσιμη η διαδικτυακή πώληση τέτοιων υπηρεσιών, ακόμη και σε τόπους στους οποίους δεν έχουν καμία φυσική παρουσία ή οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με την οικεία αεροπορική μεταφορά. Εξάλλου, κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της Σύμβασης του Μόντρεαλ πολλές αντιπροσωπείες αντιτάχθηκαν στην προσθήκη κριτηρίου δικαιοδοσίας βάσει της κατοικίας ή της κύριας και μόνιμης διαμονής του επιβάτη. Ως αποτέλεσμα, τέτοια δικαιοδοσία προβλέπεται μόνο σε περίπτωση θανάτου ή τραυματισμού επιβάτη.