Ακόμα μία απόφαση κατά κυπριακής τράπεζας για καταχρηστικές ρήτρες σε συμβάσεις δανείου εκδόθηκε πρόσφατα από την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή Κύπρου, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι τράπεζες συνεχίζουν να χρησιμοποιούν παράνομους όρους στις συμβάσεις τους, παρά το γεγονός ότι έχει κριθεί επανειλημμένα η καταχρηστικότητά τους τόσο από την υπηρεσία όσο και με αποφάσεις δικαστηρίων.
Εν προκειμένω η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή (ως Εντεταλμένη Υπηρεσία) διεξήγαγε αυτεπάγγελτη έρευνα με βάση τον περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμο του 2021 (Ν.112(Ι)/2021).
Αντικείμενο της έρευνας ήταν η εξέταση και ο εντοπισμός τυχόν αδιαφανών και καταχρηστικών ρητρών (όρων) στις συμβάσεις στεγαστικών δανείων που συνάπτει η Alpha Bank Cyprus Ltd με καταναλωτές.
Η έρευνα αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ελέγχων των κυπριακών τραπεζών, δεδομένου ότι τα στεγαστικά δάνεια αποτελούν μακροχρόνιες συμβάσεις με σοβαρό κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο (συχνά με εξασφάλιση την πρώτη κατοικία).
Νομικό Πλαίσιο και Αρχές Αξιολόγησης
Εφαρμόστηκε το Μέρος VII του Νόμου Ν.112(Ι)/2021, το οποίο ενσωματώνει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 93/13/ΕΟΚ. Ο έλεγχος διενεργήθηκε σε συλλογικό/αφηρημένο επίπεδο (in abstracto), εξετάζοντας εάν οι όροι προκαλούν σημαντική ανισορροπία εις βάρος του καταναλωτή, αντίθετα με την καλή πίστη, ή αν είναι αδιαφανείς (ασαφείς/μη κατανοητοί).
Διευκρινίστηκε ότι για τη στοιχειοθέτηση της παράβασης δεν απαιτείται η απόδειξη πραγματικής ζημιάς, καθώς εξετάζεται η διακινδύνευση και οι δυσμενείς συνέπειες που δύνανται να προκληθούν.
Κύριοι Όροι που Κρίθηκαν Καταχρηστικοί
Η Υπηρεσία απέρριψε τους ισχυρισμούς της Τράπεζας και έκρινε ως καταχρηστικούς και αδιαφανείς τους ακόλουθους όρους της σύμβασης:
- Όρος 1.2 (2η παράγραφος) – [Σκοπός δανείου, ποσό και εκταμίευση]: Κρίθηκε αδιαφανής και καταχρηστικός κατά παράβαση των σχετικών άρθρων του Νόμου.
- Όροι 6.1 και 6.2 (σημεία α, β, γ, η, θ, ι) – [Τερματισμός και Πταίσματα]: Οι όροι αυτοί παρείχαν στην Τράπεζα το δικαίωμα να τερματίζει μονομερώς τη σύμβαση και να απαιτεί την άμεση εξόφληση όλου του ποσού (μαζί με τόκους υπερημερίας).
Ως «πταίσμα» οριζόταν ακόμα και η δυνητική (κατά την κρίση της Τράπεζας) δυσμενής επίπτωση στην οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, χωρίς χειροπιαστές αποδείξεις.
Επίσης, ο τερματισμός μπορούσε να ενεργοποιηθεί λόγω γεγονότων σε άλλες άσχετες συμβάσεις ή για πράξεις «συνδεδεμένων προσώπων» (π.χ. εταιρείες όπου ο καταναλωτής είναι μέτοχος).
Η Υπηρεσία σημείωσε ότι οι ρήτρες αυτές στερούνταν διαφάνειας και επέφεραν υπέρμετρη συμβατική ανισορροπία.
- Όρος 14(δ) – [Δικαίωμα της Τράπεζας για εκχώρηση δικαιωμάτων/απαιτήσεων]: Προέβλεπε την εκ των προτέρων και αμάχητη συγκατάθεση του καταναλωτή σε οποιαδήποτε μονομερή τροποποίηση της σύμβασης αποφάσιζε η Τράπεζα με αφορμή την εκχώρηση του δανείου.
Κρίθηκε καταχρηστικός διότι στερούσε από τον καταναλωτή τη δυνατότητα να αντιταχθεί σε ενδεχόμενη επιδείνωση της θέσης του.
Κυρώσεις και Διοικητικά Πρόστιμα
Ασκώντας τις εξουσίες που της παρέχει το άρθρο 57 του Νόμου, η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή με την Απόφαση της 4/2026 επέβαλε στην Alpha Bank Cyprus Ltd τις εξής κυρώσεις:
- Διέταξε την Τράπεζα να τερματίσει άμεσα τη χρήση των εν λόγω καταχρηστικών όρων και να αποφύγει την επίκληση ή χρήση τους στο μέλλον (συμπεριλαμβανομένης της αναφοράς τους σε υφιστάμενες συμβάσεις).
- Επιβλήθηκε συνολικό διοικητικό πρόστιμο ύψους €160.000, το οποίο αναλύεται ως εξής:
- €50.000 για την καταχρηστικότητα του όρου 1.2.
- €60.000 για την καταχρηστικότητα των όρων 6.1 και 6.2 (Τερματισμός και Πταίσματα).
- €50.000 για την καταχρηστικότητα του όρου 14(δ) (Δικαίωμα εκχώρησης και μονομερούς τροποποίησης).
Το πλήρες κείμενο της Απόφασης εδώ
(cylegalnews.com/photo pixabay.com)
Σχόλια